ముక్తి మార్గానికి సోపానం: Road to Eternity

व्याधस्याचरणं ध्रुवस्य च वयो विद्या गजेन्द्रस्य का,
का जातिर्विदुरस्य यादवपतेरुग्रस्य किं पौरुषम् ।
कुब्जायाः किमु नाम रूपमधिकं किं तत्सुदाम्नो धनं,
भक्त्या तुष्यति केवलं न च गुणैर्भक्तिप्रियो माधवः ॥

వ్యాధస్యాచరణం ధృవస్య  చవయో విద్యా గజేంద్రస్య కా
కా జాతి విదురస్య యాదవపతోరుగ్రస్య కిం పౌరుషం
కుబ్జాయాః కిమునామ రూపమధికం కిం తత్సుధామో ధనం
భక్త్యా తుష్యతి కేవలం న చ గుణైర్భక్తిప్రియో మాధవః

What conduct was great of Vyaadha ? Where was Dhruv that old? What knowledge did Gajendra have ? Where was Vidur of a higher class ? What was the negotiable workings of Yadupati Ugrasena ? Where was there any beauty in Kubja ? Where was there any wealth possessed by Sudama ? Even then all of them realized God! Because to God, only devotion and love are dear to him. He is only satisfied with devotion, not due to their conduct, knowledge or qualities.

ఒక భక్తుడు మాధవుడు లేదా పరమేశ్వరుడు ఏమి చేస్తే తృప్తి పొందుతాడు అని ఆలోచించసాగాడు.
మంచి ఆచార వ్యవహారాల వలనా? కాదు వ్యాధ అంటే వేటగాడు ఇక్కడ గుహుడు, కన్నప్ప,వీరికి ఏమి ఆచార వ్యవహారం తెలుసు? కాస్త వయస్సులో పెద్దవాళ్ళని చూసి తృప్తి పొందుతాడా? కాదు కాదు ధృవుడి వయస్సు ఎంత?
వారి జ్ఞానం వలనా? అదీ కాదు గజేంద్రుడి ఏమి జ్ఞానం వుంది? పోనీ వారి జాతి కులం బట్టి తృప్తి చెందుతాడా? ఇది అసలు కానే కాదు విదురుడి జాతి ఏమిటి? వారి సౌర్య పరాక్రమాలు వలనా? కానే కాదు యాదవులరాజుకున్న పౌరుషం ఏమిటి? అందచందాల వలనా? కుబ్జ కున్న అందమేమిటి? వారి సిరి సంపదల వలన అయ్యి ఉండవచ్చా? అహ కాదు సుధాముడికున్న సిరిసంపదలు ఏమిటి? ఇవి ఏమీ లేకుండానే వీరందరినీ తన అక్కున చేర్చుకున్నాడే. మరి దేనివలన పరమేశ్వరుడు తృప్తి పొందుతాడు? ఆ కేవలం భక్త్యా తుష్యతి భక్తి వలన మాత్రమే వారికి భగవత్సాక్ష్యాత్కారం కలిగింది వారి గుణ గణాల వలన, రూపు రేఖలు, వయో విజ్ఞానాలు, సౌర్య పరాక్రమాలు, సిరిసంపదలు కాదు. కేవలం భక్తి వలన మాత్రమే పరమేశ్వరుడు తృప్తి పొందుతాడు.

Good Qualities and Difficulties

गुणवन्तः क्लिश्यन्ते प्रायेण भवन्ति निर्गुणाः सुखिनः 
बन्धनमायन्ति सुका यथेष्टसंचारिणः काकाः 

గుణవంతః క్లిశ్యంతే ప్రాయేణ భవంతి నిర్గుణాః సుఖినః 
బంధనామాయంతి సుకా యథేష్టం సంచారిణః కాకః 

Great people with all good qualities (‘Gunvaan’ is the exact Sanskrit word) have to take many troubles while the wicked people live peacefully. Like a parrot lives in a cage while a crow flies freely in the sky!! (Sometimes the good qualities of a person may invite trouble to him).

The meaning of the subhashita might look confusing if all the good qualities are just to invite troubles why one should try to cultivate good qualities? The answer to this question is also there in the subhashita itself with an example of parrot. A parrot even it is caged it never shows its difficulties to the others, at the same time it will never leave its dharma of chanting Rama Nama, keeps entertaining others with its grace. So even a parrot is caged, the difficulties of the parrot will not harm the bird anymore, and people care for it. On the other hand a crow even it is has freedom no one will respect it. not only a crow,  a caged parrot which speaking bad words will be respected as well.  In a nutshell, people who face difficulties as a part of their life journey will end up as winners of life.

The best examples for this given in our puranas, Lord Rama was sent to exile, but people call him and worship him as Maryada purushottam.
In mahabhaarata Pandavas went to exile once Arjuna got paasupata astra, second Lord Krishna himself helped them to get their kingdom back.  So even it is not easy to go through difficulties, but one should not lose faith in Dharma, continue to follow the same path he will attain eternity because of his good deeds and qualities.

గుణవంతులకే కష్టాలు అన్నీ, చెడ్డవారందరు సుఖంగానే వుంటారు, రామచిలుకను పంజరంలో బంధిస్తారు కానీ కాకి యథేచ్ఛగా సంచరిస్తుంది అని భావం. ఇది అందరి నోటా వింటూ ఉంటాం కూడా మనమేమో మడి కట్టుకుని కూర్చుందాం అందరూ సుఖపడుతుంటారు అని వెటకారం కూడా చేస్తారు.

ఈ సుభాషితం భావం చాలా ప్రశ్నర్థకంగా ఉంటుంది, అవును అన్ని కష్టాలు మంచివాళ్ళకే వస్తున్నప్పుడు మంచివాళ్ళగా వుంది ప్రయోజనం ఏమిటి అని మెట్ట వేదాంతం చెప్పేవాళ్ళు చాలా మంది వుంటారు. దానికి జవాబు సుభాషితంలోనే వుంది ఇక్కడ మంచి వాళ్ళను (గుణవంతులను) రామచిలుకతో పోల్చారు, ఇక్కడ రామచిలుకను పంజరంలో బందిచారు అని అది తాను చేసే రామనామం మానదు సరికదా తన కష్టం పరులకు తెలియకుండా పదిమందిని ఉత్తేజ పరుస్తుంది, అదే చిలకను చూసి మెచ్చుకుని దానికి పంచభక్ష పరమాన్నాలు పెడతారు, కావు కావు అని గోల చేసే కాకి కి ఆ స్వేచ్ఛ వున్నా చిలకకు వున్నా ఆదరణ లభిస్తుందా? ముమ్మాటికీ లభించదు.పోనీ రామనామం మాని దుర్భాషలు మాట్లాడే చిలుకకు ఆదరణ ఉంటుందా అదీ ఉండదు. అందుచేత గుణవంతులు వారి జీవితంలో ఎదురయ్యే సమస్యలను ఈశ్వరేచ్ఛగా శ్వీకరిస్తారు విజేతలుగా నిలబడతారు.

మన పురాణాలలోనే చాలా ఉదాహరణలు వున్నాయి

సకల గుణాభిరాముడు అని పిలువబడే రాముడే అరణ్యవాసం చేశాడు, భార్యా వియోగం తో తీవ్ర మనస్తాపం చెందాడు, అయినా తన ధర్మాన్ని వదలకుండా జీవించాడు అందుకే రాముడు దేవుడయ్యాడు.

పంచపాండవులు వనవాసంలో వున్నప్పుడు ఒకసారి పరమశివుని మెప్పించి పాశుపతం గెలుచుకున్నాడు అర్జునుడు, పాంచాలిని గెలుచుకున్నారు, మరొక్కసారి ఏకంగా పరమాత్మ  శ్రీకృష్ణుడే తమ వెంట వుంది జయం కలిగేలా చేసాడు.

అందుచేత ఇన్ని మంచిగుణాలున్న నాకే ఎందుకు ఇన్ని కష్టాలు అని నిరాశ చెంది చెడ్డవారిగా మారపోకూడదు, తన ధర్మాన్ని ఎప్పుడు వదలకుండా అంటిపెట్టుకుని వున్నవారిని కష్టాలు తాత్కాలిక ఇబ్బంది కలిగించినా చివరకు వారే విజయులు అవుతారు ఆదర్శ పురుషులవుతారు.

इदम् ब्रह्म्यम् इदम् क्षात्रम् 

अग्रत: चतुरो वेदा: पृष्‍ठत: सशरं धनु: ।

इदं ब्राह्मं इदं क्षात्रं शापादपि शरादपि ।।

Meaning: Parshuram who is well-versed with the four Vedas and sports the bow and arrow upon His back (that is the one who has the radiance of both the Brahman and the Kshatriya) will destroy evildoers either with a curse or with an arrow.

When fighting, mere use of weapons is insufficient for a seeker. He should have the potential to curse in conjunction with the former. Shri Parshuram single-handedly eliminated the warriors from the earth, circumambulating it twenty-one times. What exactly does this mean? He destroyed the evil Kshatriyas. If He were to destroy all the Kshatriyas on the earth thoroughly even once then not a single Kshatriya would have survived for the second round! However He slew only the evil Kshatriyas. Let us all attempt to destroy the evildoers atleast once.

Shri Parshuram

Bhagwan Parshuram, the sixth Incarnation of Vishnu, belongs to the Tretayug, and is the son of Jamadagni and Renuka. Parshu means axe, hence His name literally means Ram-with-the-axe. He received an axe after undertaking a terrible penance to please Lord Shiva, from whom He learned the methods of warfare and other skills. Even though He was born as a Brahmin, He had Kshatriya (warrior) traits in terms of aggression, warfare and valour. Hence He is said to be a ‘Brahma-Kshatriya’ and one who possesses Brahmatej and Kshatratej.
He killed the entire army and King Kartavirya Sahasrarjuna, who took away the magical cow (Kamadhenu) forcibly, that belonged to His father Jamadagni. In revenge the King’s sons killed Jamadagni in Parshuram’s absence. Furious at their unrighteous act, He killed all sons of the King and also went on killing all corrupt Haihaya Kings and warriors on the earth 21 times.
He then conducted the Ashvamedha sacrifice, done only by sovereign Kings and gave the entire land He owned to priests who performed the sacrifice (Yadnya).

He is a Chiranjeevi (Immortal) who fought the advancing ocean back, thus saving the lands of Konkan , Goa and Malabar (Maharashtra -Goa – Karnataka – Kerala coastline). The coastal area of Kerala state along with the Konkan region, i.e., coastal Maharashtra and Karnataka, is known as ParshuramKshetra (area).

He has been a Guru to Bhishma, Dronacharya and later also to Karna. He taught Karna the extremely powerful Brahmastra (a celestial weapon). But He also cursed that the knowledge would be useless to Karna, predicting much in advance that Karna will join the unrighteous Duryodhana in the Kurukshetra war. Such was His love for Righteousness.

Also, the Sudarshan chakra (or Sudarshan Vidya) is said to be given by Parshuram to Lord Krushna. The purpose of the sixth Incarnation of Vishnu is considered by religious scholars to be to relieve the earth’s burden by exterminating the sinful, destructive and irreligious kings that pillaged its resources, and neglected their duties.

Parshuram is a martial Shraman ascetic. However, unlike all other Incarnations, Parshuram lives on earth even today. The Kalki Purana states Parshuram will be the martial guru of Sri Kalki, the 10th and final Incarnation of Lord Vishnu. It is He who instructs Kalki to perform a long penance unto Shiva to receive celestial weaponry.

He created a temple of worship right after He resurfaced Kerala from the sea. He placed statues of various Deities in 108 different places and introduced martial arts to protect the temple from the evil.

Guys that’s the reason why coastal lines of Karnataka, Goa Maharashtra and Kerala never gets any natural calamities….tsunami came few years back but Kerala Goa Maharashtra karnataka didn’t get effected nor till today any big cyclones ,old people says this is because its PARSHURAM BHOOMI WHERE HE THREW HIS AXE IN OCEAN..WHERE HE DID YAGNYAS…WHERE HE IS STILL RESIDING…HE IS STILL PROTECTING ..JAI PARSHURAM.

సకల వేద సారం: Executive summary of Vedas

श्लोकार्थेन प्रवक्ष्यमि यदुक्तम् ग्रन्थ कोटिभिः
परोपकराय पुण्याय पापाय परपीडनम्

శ్లోకార్థేన ప్రవక్ష్యామి యదుక్తం గ్రంథ కోటిభిః
పరోపకారాయ పుణ్యాయ పాపాయ పరపీడనం

After having written Veda vedanga, astadasa (18) puranaas, Upanishads etc… by great sage Veda vyasa, some one asked him you have written so many books prose and poetry etc please explain them to me concisely in an a single sloka. Then sage Veda vyasa replied with this verse which means

“I will explain you all of the litterateur written by me (यदुक्तम् ग्रन्थ कोटिभिः) in half of the verse (श्लोकार्थेन प्रवक्ष्यामि) doing good to others is puNya and making others suffer is papa”.
Whole world accepted that ours is the oldest civilization survived on. That makes our literature as the oldest and this fact is also accepted by the world. As per this verse living in peace and harmony is there in our blood of this great civilization.
Unfortunately people (civilizations or religions) who tried to invade the whole world by killing innocent people for not accepting their religion or civilization are now teaching us about peace with symbol of dove in their hands.

వేద వేదాంగాలను అష్టాదశ పురాణాలను ఉపనిషత్తులను రచించిన వ్యాస మహర్షిని ఒకరు ఇలా అడిగారట “మహర్షీ మీరు రచించిన అంత గ్రంథ సారాన్ని ఒక శ్లోకం లో మాకు వివరించండి” అని. దానికి వేదవ్యాసులవారు సమాధానంగా ఈ శ్లోకం చెప్పినట్లు కథ.

యదుక్తం గ్రంథ కోటిభిః అంటే నాచే చెప్పబడిన గ్రంథ సారాన్ని శ్లోకార్థేన ప్రవక్ష్యామి అంటే శ్లోకం లో అర్ధ పాదంలో చెపుతాను. ఏమిటా అర్ధ పాదం
పరోపకారాయ పుణ్యాయ పాపాయ పర పీడనం” అంటే పరులకు ఉపకారం చేస్తే పుణ్యం, పరులను పీడిస్తే బాధ పెడితే పాపము.
యావత్ ప్రపంచం మొత్తం ఏకకంఠం తో ఒప్పుకునే విషయం మన భారతీయ నాగరికత లేదా హిందు ధర్మం సనాతనం, అతి పురాతనమైనది అని. మన సాహిత్యం కూడా అతి పురాతనమైనది. ఇతరులను బాధ పెట్టకుండా, శాంతియుతంగా సహజీవనం చేయటం అనేది మన సంస్కృతి రక్తంలో ఉన్నది.
చిత్రంగా మరియు దుర్భాగ్య వసాత్తు ఏ ఏ మతాల, నాగరికతలవారు యావత్ ప్రపంచం మీద దండయాత్రలు కొనసాగించారో వారే నేడు శాంతి కాముకులమంటూ పావురాలను చేత బట్టి మనకే శాంతి పాఠాలు నేర్పతున్నారు

Virata parva & Rains-విరాటపర్వం-వానల రాక

మనకు సాధారణంగా వర్షాలు రాకపోతే, కరువు సంభవిస్తే విరాటపర్వం చదవమని చెబుతారు. అది నిజమేనా? నిజంగా మంత్రాలకు చింతకాయలు రాలుతాయా? అసలు విరాటపర్వంలో వర్షాలు కురిపించటానికి ఏముంది?

అజ్ఞాతవాసంలో (విరాటుని కొలువులో) వున్న పాండవులను పసిగట్టి వారిని తిరిగి వనవాసానికి పంపాలనే కుట్రతో దుర్యోధనుడు పాండవులని వెతకసాగాడు. ఎంతకీ దొరకకపోయే సరికి భీష్ముని చేరి తాతా నీకు వాళ్ళెక్కడున్నారో తెలిసినా చెప్పటంలేదు అని అపనింద వేసాడు. అప్పుడు, భీష్ముడు వారున్న చోటు నాకు తెలియదు, కానీ వారున్న చోటుని గుర్తించటానికి కొన్ని లక్షణాలు చెబుతాను విను అని ఇలా చెప్పాడు. ఆ సన్నివేసాన్ని ఆంధ్రమహాభారతంలో తిక్కన సోమయాజులు రాసారు. వ్యాస భారతంలో అయితే ఈ సన్నివేసానికి ఏకంగా ఒక సర్గే వుంది.

బ్రాహ్మణభక్తియుఁ, బరహిత శక్తియు నిర్మల మతియును, నీతి రతియు,
సత్యభాషణమును, సాధుపోషణమును జిరవితరణమును, సేవ్యగుణము,
సన్మార్గరక్షయు, నున్మత్తశిక్షయు నంచితోదయముఁ, గృపాతిశయము,
బంధు సంప్రీతియు, భవ్య విభూతియు శాస్త్రోపగమము, నస్ఖలితదమము

సజ్జన స్తవనీయ సౌజన్యములును ధర్మసంచిత బహు ధన ధాన్యములును
గలుగు నక్షీణ పుణ్యదోహలుఁడు ధర్మ సూనుఁ డున్న దేశంబున మానవులకు.

1. బ్రాహ్మణభక్తియు = బ్రాహ్మణుల పైన భక్తి (ఇక్కడ బ్రాహ్మణులు అంటే ఒక జాతినుద్దేశించినది కాదు. వేదం చదువుకున్నవారు అని)
2. పర హిత శక్తి = పర హితంకోసం ఉపయోగించే శక్తి
3. నిర్మల మతి = స్వచ్ఛమైన బుద్ధి
4. నీతిరతి= నీతిమీద ఆసక్తి
5. సత్యభాషణము = నిజం మాట్లాడటం
6. సాధుపోషణము= సాధువులను అంటే మంచివారిని ఆదరించటం
7. చిరవితరణము= చిరకాలం నిలిచే దానం చేయటం
8. సేవ్యగుణమూ= సేవించదగిన గుణమూ
9. సన్మార్గ రక్షయూ= మంచి నడవడికను కాపాడటమూ
10. ఉన్మత్త శిక్షయూ= దుర్మార్గులను శిక్షించటమూ
11. అంచితోదయము= న్యాయమైన అభ్యుదయమూ
12. కృపాతిశయమూ= అతిశయమైన అంటే చెప్పలేనంత కృప
13. బంధుసంప్రీతియు= బంధువులు మీద ప్రీతి
14. భవ్యవిభూతి= శుభకరమైన ఐశ్వర్యమూ
15. శాస్త్రోపగమమూ= శాస్త్ర ప్రకారము నడవడిక
16. అస్ఖలిత దమమూ= జారిపోని ఇంద్రియ నిగ్రహమూ
17. సజ్జన స్తవనీయ సౌజన్యములును= మంచివారిచేత కీర్తింపబడే మంచితనమూ
18. ధర్మసంచిత బహు ధన ధాన్యములును= ధర్మబద్ధంగా సంపాదించిడిన పెక్కు ధనధాన్యములు

అక్షీణ పుణ్యదోహలుఁడు ధర్మ సూనుఁ డున్న దేశంబున = అక్షయమైన పుణ్యాన్ని సంపాదిచాలనే ఉత్సాహం కలిగిన ధర్మరాజు వున్న దేశంలో మానవులందరకీ

ఈ గుణాలు అబ్బుతాయి అని ధర్మరాజుని పొగుడుతూ, రాజ్యంలో ప్రజలంతా ఇన్ని మంచిగుణాలతో మెలిగితే ఆ రాజ్యం కరువు కాటకాలు లేకుండా సుసంపన్నంగా వుంటుంది. కనుక నువ్వు సుసంపన్నంగా వున్న రాజ్యాలను వెతుకు అని భీష్ముడు చెబుతాడు.

ఇక్కడ మనం గమనించాల్సినది విరాటపర్వంలో ధర్మరాజు గుణగణాలను మనం కూడా అవలింబిస్తున్నామా లేదా అని, ఆ మహానుభావుని జీవితాన్ని ఆదర్శంగా తీసుకుని మనం అనుసరిస్తే మన దేశం కూడా సుసంపన్నంగా వుంటుంది కానీ వేదిక మీద ఒకాయన విరాటపర్వం చదివినంతమాత్రాన, పది లేదా వంద మంది విన్నంత మాత్రాన వర్షాలు పడి కరువు తప్పిపోదు. దురదృష్టం ఏమిటంటే ప్రస్తుతం మనం అందరం కర్మ చేయడానికి ఇచ్చే ప్రాధాన్యత ఆ కర్మ ఎందుకు చేస్తున్నామో అర్ధం చేసుకోవటానికి ప్రయత్నం చేయటంలేదు.

As per our mythology, there is a general belief that if any place is suffering from drought, then read Virata Parva of Mahabharata in that place as a ritual. Is it true? just by reading few verses from a text will give us rains? what is there in Virata Parva which is so powerful enables the rains to come?

Duryodhan wants to identify where Pandavas are hiding during their ajnatavasa, with a bad intention of sending them back to vanavasa (exile). After many unsuccessful attempts, he approached his grandfather Bhishma, and asked, do you know where are they hiding? Are you not telling me the information of their whereabouts? Then Bhishma replied saying I don’t know where they are hiding. But I can tell you a clue where you can find them. In telugu mahabharata tikkana somayaji has writtnen in a small peom about this situation. In vyasa mahabharata there is complete chapter to explain about this situation.

brahmNa bhktiyu parahita Saktiyu nirmala matiyunu neeti ratiyu
satya saMbhaShNaamU saadhUpoShNamu chiravitaraNamu, sEvya guNamu
sanmaarga rakShayu, unmatta SikShyu saMchitOdayamu, kRupatiSayamu
baMdhU saMpreetiyu, bhavya vibhUtiyu, SastrOpgamamU asKalitadamamu

sajjanastavanIya saujanyamulunu dharma saMchita bahu dhanadhaanyamulunu
kalugu nakShINa puNyadOhaluDu dharma sUnuDunna dESamuna maanavulaku

1. brahmNa bhktiyu= Giving respect to bhrahmanas (knowledgable people)
2 prahita Saktiyu= spending our energy for the welfare of others
3. nirmala matiyunu= clean and good thinking mind
4. neeti ratiyu=showing interest to moral values
5. satya saMbhaShNamU =speaking only truth
6. saadhUpoShNamu= taking care of sages
7. chiravitaraNamu=donating which is useful for a longer life,
8. sEvya guNamu= quality of doing helping others
9. sanmaarga rakShayu= protecting the people who are righteous,
10. unmatta SikShyu= punishing the bad,
11. saMchitOdayamu= progress made for the welfare of the people,
12. kRupatiSayamu= plenty of kRupa
13. baMdhU saMpreetiyu= maintaining good relations with relatives and friends
14. bhavya vibhUtiyu= wealth which is gathered on the basis of righteous,
15. SastrOpgamamU= A life style told as per the the Sastras
16. asKalitadamamu= full control over sensual pleasures
17. sajjanastavanIya saujanyamulunu = good qualities that are being appreciated by sages
18. dharma saMchita bahu dhanadhaanyamulunu= Wealth gathered by means of dharma

kalugu nakShINa puNyadOhaluDu dharma sUnuDunna dESamuna maanavulaku= will happen in a state where dharmaraja is residing.

So Bhishma has praised dharmaraja, where ever he stays that entire kingdom will never suffer any drought.

Here one important thing to observe is a state not suffering from any drought is due to the life people lead with dharmaraja. So in order to have rains just by reading few verses will not help in getting rains, it is the life style that matters to have a peaceful life. unfortunately we simply get trapped in a ritualistic society than understanding the essence of the karma to be performed.

Teacher-Student relationship గురుశిష్య బంధం

Recently i watched a scene from swami vivekananda movie. Though i watched this movie many times, I felt this scene very heart touching. It really depicted the relationship between guru and sishya, the relationship between Ramakrishna paramahamsa and Swami Vivekananda. The experience of watching this scene visually can’t be explained in words. On top of that when ever watch this scene, some how i felt like i am listening to veda mantras in the back ground, and this sloka is coming into my mind again and again.

ॐ सहनाववतु सहनौभुनक्तु
सहवीर्यंकरवावहै
तेजस्विनावधीतमस्तु मा विद्विषावहै
ॐ शांति शांति शांतिः

this is a shanti matra from kenopanishad, many people recite this mantra before taking food and think that this is bhojan mantra. This mantra is clear depiction of the relation between the guru and sishya. Both guru and sishya are praying the god almighty.

सहना ववतु may the god bless us when we (both guru & sishya) live together,
सहनौ भुनक्तु may the god give us food so that we (both guru & sishya) eat together (probably this is the reason this mantra is used as bhojana matra)
सह वीर्यम् करवावहै,may the god help us so that we together use our (both guru & sishya) cumulative energy to complete the task.
तेजस्विनावधीतम्स्तु in the process of learning let our (both guru & sishya) cherisma improve.
मा विद्विषावहै don’t let the any of the differences to enter in between us (both guru & sishya).

Peace peace peace.

In the grammar of any language there are two degrees of speech one singular and plural. But the beauty of Sanskrit is it has dual.
This entire sloka is written in that dual form of speech. One may wonder if there are 100 students and one teacher how can this be a dual form of speech instead of plurality. It should be duality it the relationship between the teacher and individual student. So one teacher will have 100 individual dual relationship we call it as one-to-one relationship but not one-to-many.

At the end we have peace recited three times. In the life anyone may encounter three different types of difficulties or obstacles they are,
aadi daivika: God sent such as natural calamity. (Things that we or no one has a control over them)
aadi bhoutika: Physical like a fire accident (Things that are affecting us due to some others actions or mistakes, this also we don’t have much control)
and aadi aatmika: personal things like lack of faith, insincerity, lethargy etc… (Things we can control and correct by continuous practice and prayers)

Invoke peace three time to reduce the influence of such obstacles.

ఈ మద్య స్వామీ వివేకానంద చలనచిత్రంలో ఒక సన్నివేసం చూసాను. నేను ఆ సినిమా చాలా సార్లు చూసినా, ఈ సన్నివేసంలో శ్రీరామకృష్ణ పరమహంస, వివేకానందల మద్య గల గురుశిష్యల సంబంధం హత్తుకునేలా చూపించారు. ఆ సన్నివేసం చూసినప్పుడల్లా నన్ను నేను మరిచిపోయాను. పైగా నాకు వెనకాల వేదమంత్రాలు వినిపించినట్లు అనిపించింది. ముఖ్యంగా ఈ క్రింద శ్లోకం…

ఓం సహనా వవతు సహనౌ భునక్తు
సహవీర్యం కరవావహై
తేజస్వినావధీతమస్తు మావిద్విషావహై
ఓం శాంతి శాంతి శాంతిః

ఇది కేనోపనిషత్తులోని శాంతి మంత్రం. గురు శిష్యుల మద్య సంబందం ఎలావుండాలో చెప్పిన మంత్రం. చాలామంది దీన్ని శాంతి మంత్రంగా చదివి విని వుంటారు, ఇంకొందరు దీనిని భోజన మంత్రంగా కూడా విని వుంటారు. నిజానికి చెప్పాలంటే భోజనానికి ఈ మంత్రానికి సంబంధంలేదు. గురు శిష్యలు పరమేశ్వరుని పూజించేమంత్రం ఇది.

సహనా వవతు: మన ఇద్దరినీ పరమేశ్వరుడు రక్షించు గాక.
సహనౌ భునక్తు: మనిద్దరినీ ఆ పరమేశ్వరుడు కలసి భుజించటానికి సరిపడు ఆహారం ఇచ్చు గాక. (ఇక్కడ భోజనం గురించి వచ్చింది కాబట్టి దీన్ని భోజన మంత్రంగా వాడి వుండవచ్చు)
సహవీర్యం కరవావహై: మన మిరువురము శక్తివంతులమై శ్రమించెదము గాక.
తేజస్వినావధీతమస్తు: మన అధ్యయనము తేజోవంతము అగు గాక.
మావిద్విషావహై: మనం ఇద్దరమూ ఎప్పుడు ద్వేషము లేకుండ మెలుగుదుము గాక.

ఓం శాంతి శాంతి శాంతిః

ప్రతీ భాషలోనూ ఏక వచనం, బహు వచనం అని రెండు వుంటాయి. సంస్కృతంలో గొప్పతనం ఇక్కడ ద్వి వచనం వుంటుంది. ఈ మంత్రం మొత్తం ద్వి వచనంలో రాయబడింది. ద్వివచనానికి అంత ప్రాధాన్యత ఎందుకు అనుకుంటారేమో.
ఇప్పుడు ఒక ఉపాధ్యాయుడు, 100 మంది విద్యార్ధులు ఉంటే బహు వచనంకదా వాడాలిసినది, ద్వివచనం ఎందుకు అని అనుమానమూ రావచ్చు. గురు శిష్యుల మద్య సంబంధం ఏక-అనేక గా వుండకూడదు. ఏక-ఏక గా వుండాలి అందుకే ద్వి వచనానికి అంత ప్రాధాన్యత. అదే మన సంస్కృతి గొప్పతనం.

చివరగా ప్రతీ శాంతి మంత్రానికి మూడు సార్లు శాంతి అని చదువుతాము. సాధారణంగా జీవితంలో ఎదుర్కునే సమస్యలను మూడురకాలుగా చెబుతారు.

ఆది దైవిక: దైవం వలన సంభవించేవి (ప్రళయం, తుఫాను, భూకంపం ఇలా). వీటిని మన ఆధీనంలో తీసుకోలేము, వాటిని పరిగణించి మన జీవితం పాడు చేసుకోలేము.
ఆది భౌతిక: చిన్న చిన్న ప్రమాదాల వంటివి పక్కవారి (తెలసి తెలియని) తప్పిదాల వలన మనకు ఎదురయ్యే ఇబ్బందులు. వీటని కాస్త జాగ్రత్తతో వుండటం వలన అధిగమించవచ్చు.
ఆది ఆత్మిక: ఇవి పూర్తగా మన అజాగ్రత్త, మన సోమరితనం, మన దుర్గుణాల వలన వచ్చేవి, వీటిని మన ప్రయత్నంతోనే దూరంచేసుకోవాలి.
మూడుసార్లు శాంతి చెబుతూ ఇటువంటి సమస్యల ప్రభావంనుంచి శాంతి పొందాలనే ప్రార్ధన.