గరగరికెల వేంకటపతి

భాగ్యనగరంలో వున్న మా సహోదరుడి ఇంటి దగ్గర వున్న వేంకటేశ్వరస్వామి వారి గుడిలో స్వామివారికి బ్రహ్మోత్సవాలు జరుపుకుంటున్నారు. ఆ ఉత్సవాలు చూసేసరికి ఒక అన్నమయ్య కీర్తన రాసుకోవాలనిపించింది.  కళా తపస్వి విశ్వనాధ్ గారి దర్శకత్వంలో వచ్చిన శుభలేఖ అనే చలనచిత్రం చాలామంది చూసే వుంటారు.  అందులో అన్నమయ్య శృంగారకీర్తన ఒకటి వుంటుంది. దాని అంతర్జాల లంకె ఇక్కడ వుంచుతున్నాను.
ఎప్పటినుంచో ఈ పాట కొన్ని వందలసార్లు విని, చూసి వున్నా దాని భావంమీద పెద్దగా దృష్టి సారించలేదు, సారించినా భావం నా మట్టి బుఱ్ఱకి అందలేదు. ఇన్నాళ్ళకు స్వామివారు దయతలచినట్లున్నారు, ఆ భావం అంతా కళ్ళకు కట్టినట్టు అనిపించింది.
పల్లవి
నెయ్యములల్లో నేరేళ్ళో
వొయ్యన వూరెడి వువ్విళ్ళో
అలమేలుమంగా-శ్రీనివాసుల నెయ్యములు (ప్రేమలు, ప్రణయ కలాపాలు) అల్లనేరేడుపళ్ళలా తీయగావుంటాయని అన్నమయ్య గారి భావన, వారి శృంగారం తలుచుకుంటేనే ఉవ్వుళ్ళు ఊరుతుందట.
చరణాలు
పలచని చెమటల బాహుమూలముల-
చెలమలలోనాఁ జెలువములే
థళథళమను ముత్యపుఁ జెఱగు సురటి
దులిపేటి నీళ్ళతుంపిళ్ళో
విరహంతో వేచియున్న అమ్మవారి మేను చెమరించింది. అమె బాహుమూలలు అంటే చంకలు చెమరుస్తున్నాయట పలుచని చెమటలు కారిపోతున్నాయి. చెమటల ఊటలనిండిన ఆమె బాహుమూలములు కొలనులవలే అందంగా ఉన్నాయి.  ముత్యాలు పొదిగిన చెంగుతో ఉన్న చీర కట్టుకుని ఉన్న అమ్మవారు, తన విరహతాపం తడ్డుకోలేక ఆ చీరచెంగుని తీసి విసనకర్రలా పట్టుకుని విసురుకుంది. చెంగులోని ముత్యాలు తళతళ మెరుస్తున్నాయి. విసిరిన జోరుకి చెమట చుక్కలు చిరుజల్లుల్లా రాలుతున్నాయి.
తొటతొటఁ గన్నులఁ దొరిగేటి నీళ్ళ
చిటి పొటి యలుకల చిరునగవే
వటఫలంబు నీ వన్నెల మోవికి
గుటుకలలోనా గుక్కిళ్ళో
ఇంతలోనే స్వామి వారు వచ్చారు, ఆ ఆనందంలో అమ్మవారి కన్నులు అదరటం మొదలు పెట్టాయి, వారి రాకను ఆనందిస్తున్న తన్మయత్వంలో ఆమె కన్నులనుండి బాష్పాలు రాలాయి. ఇంతకు మునుపు అమ్మవారు అనుభవించిన విరహం గుర్తుకు వచ్చి చిలిపి అలకలలు నటిస్తూ, పెదవుల్లో చిరునవ్వులు చిందిస్తూ ఉంది. కాస్త విరహం, కాస్త సిగ్గు కలిపి మర్రిపళ్ళలా ఎర్రగా అమ్మవారి వున్న అధరాలు, ఆ అధరామృతం పంచే ఆ పెదవులు స్వామివారిని గుటకలు వేయిస్తున్నాయి. 
గరగరికల వేంకటపతి కౌఁగిట
పరిమళములలో బచ్చనలే
మరునివింటి కమ్మనియంప విరుల-
గురితాఁకులినుప గుగ్గిళ్ళో
అలంకార ప్రియుడైన స్వామివారు గరగరికెలతో నానావిధ పరిమళములతో వున్న శ్రీవేంకటేశుడి కౌగిలిలో ఒదిగిపోయింది శ్రీమహాలక్ష్మి.  అమ్మవారి ఆ విరహతాపాన్ని చల్లార్చగలిగేది, కేవలం స్వామివారి బిగి కౌగిలేకదా, ఆ తాపవేళలో మన్మథుడు తన చెరకు విల్లునుండి వారి మీదకి పువ్వుల బాణాలు కూడా ఇనపగుగ్గిళ్ళులా అనిపించాయట. ఇనుపగుగ్గిళ్ళులా ఎందుకు? అన్న సందేహం కలగచ్చు.  వారి రస క్రీడలో ఒకరి మేను మీద ఒకరు చేసుకున్న గాయాలటువంటివి మరి. ఇంకా చిత్రమేమిటంటే ఆ అంపవిరుల గాయాలుకూడా వారిరువురికీ కమ్మగా రుచిస్తున్నాయట.
కొన్ని పదాలకు అర్థాలు :
నెయ్యము = స్నేహము, ప్రియము
అల్లోనేరేళ్ళో = అల్లనేరేడు పండు, స్త్రీలుపాడే పాట (జానపదం)
ఒయ్యన = తిన్నగ, మెల్లగ
ఉవ్విళ్ళూ = తపనలు, తహతహలు
పలచని చెమట = లేత చెమట, సన్నని చెమట
బాహుమూలములు = చంకలు, కక్షములు
చెలమలు = గుంటలు,  కొలనులు, పల్లము
చెలువము = అందము, సౌందర్యము
ముత్యపు = ముత్యాల
చెఱగు = చెంగు, చీర కొంగు, పైట
సురటి = విసనకఱ్ఱ
దులుపేటి = దులుపుతున్న
నీళ్ళ తుంపిళ్ళో = తుంపరలు, వాన చినుకులు
తొటతొట కన్నుల తొరిగేటి నీళ్ళు = అదురుతున్న కళ్ళనుండి రాలేటి కన్నీరు
తొరిగేటి = రాలేటి
చిటిపొటి యలుకలు = చిన్న చిన్న గొడవలు, చిలిపితగాదా, అల్పమైన , 
చిరునగవే = చిరునవ్వులే
వటఫలంబు = మర్రిపండు
వన్నెల = సొభగు
మోవి = పెదవి
గుక్కిళ్ళు = గుటక మింగు శబ్ధము
గరగరికల = సింగారమైన, అలంకారములుగల
బచ్చనలు = కలయికలు, కూటములు, ఒదిగిపోవడము
మరునివింటి = మన్మథుడి చెరకు విల్లు
కమ్మని = కమ్మనైన
అంప విరులు = పువ్వుల బాణాలు
గురి = లక్ష్యం
తాకు = తాకేటి
గుగ్గిళ్ళు = ఉడకబెట్టిన శనగలు
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s