Teacher-Student relationship గురుశిష్య బంధం

Recently i watched a scene from swami vivekananda movie. Though i watched this movie many times, I felt this scene very heart touching. It really depicted the relationship between guru and sishya, the relationship between Ramakrishna paramahamsa and Swami Vivekananda. The experience of watching this scene visually can’t be explained in words. On top of that when ever watch this scene, some how i felt like i am listening to veda mantras in the back ground, and this sloka is coming into my mind again and again.

ॐ सहनाववतु सहनौभुनक्तु
सहवीर्यंकरवावहै
तेजस्विनावधीतमस्तु मा विद्विषावहै
ॐ शांति शांति शांतिः

this is a shanti matra from kenopanishad, many people recite this mantra before taking food and think that this is bhojan mantra. This mantra is clear depiction of the relation between the guru and sishya. Both guru and sishya are praying the god almighty.

सहना ववतु may the god bless us when we (both guru & sishya) live together,
सहनौ भुनक्तु may the god give us food so that we (both guru & sishya) eat together (probably this is the reason this mantra is used as bhojana matra)
सह वीर्यम् करवावहै,may the god help us so that we together use our (both guru & sishya) cumulative energy to complete the task.
तेजस्विनावधीतम्स्तु in the process of learning let our (both guru & sishya) cherisma improve.
मा विद्विषावहै don’t let the any of the differences to enter in between us (both guru & sishya).

Peace peace peace.

In the grammar of any language there are two degrees of speech one singular and plural. But the beauty of Sanskrit is it has dual.
This entire sloka is written in that dual form of speech. One may wonder if there are 100 students and one teacher how can this be a dual form of speech instead of plurality. It should be duality it the relationship between the teacher and individual student. So one teacher will have 100 individual dual relationship we call it as one-to-one relationship but not one-to-many.

At the end we have peace recited three times. In the life anyone may encounter three different types of difficulties or obstacles they are,
aadi daivika: God sent such as natural calamity. (Things that we or no one has a control over them)
aadi bhoutika: Physical like a fire accident (Things that are affecting us due to some others actions or mistakes, this also we don’t have much control)
and aadi aatmika: personal things like lack of faith, insincerity, lethargy etc… (Things we can control and correct by continuous practice and prayers)

Invoke peace three time to reduce the influence of such obstacles.

ఈ మద్య స్వామీ వివేకానంద చలనచిత్రంలో ఒక సన్నివేసం చూసాను. నేను ఆ సినిమా చాలా సార్లు చూసినా, ఈ సన్నివేసంలో శ్రీరామకృష్ణ పరమహంస, వివేకానందల మద్య గల గురుశిష్యల సంబంధం హత్తుకునేలా చూపించారు. ఆ సన్నివేసం చూసినప్పుడల్లా నన్ను నేను మరిచిపోయాను. పైగా నాకు వెనకాల వేదమంత్రాలు వినిపించినట్లు అనిపించింది. ముఖ్యంగా ఈ క్రింద శ్లోకం…

ఓం సహనా వవతు సహనౌ భునక్తు
సహవీర్యం కరవావహై
తేజస్వినావధీతమస్తు మావిద్విషావహై
ఓం శాంతి శాంతి శాంతిః

ఇది కేనోపనిషత్తులోని శాంతి మంత్రం. గురు శిష్యుల మద్య సంబందం ఎలావుండాలో చెప్పిన మంత్రం. చాలామంది దీన్ని శాంతి మంత్రంగా చదివి విని వుంటారు, ఇంకొందరు దీనిని భోజన మంత్రంగా కూడా విని వుంటారు. నిజానికి చెప్పాలంటే భోజనానికి ఈ మంత్రానికి సంబంధంలేదు. గురు శిష్యలు పరమేశ్వరుని పూజించేమంత్రం ఇది.

సహనా వవతు: మన ఇద్దరినీ పరమేశ్వరుడు రక్షించు గాక.
సహనౌ భునక్తు: మనిద్దరినీ ఆ పరమేశ్వరుడు కలసి భుజించటానికి సరిపడు ఆహారం ఇచ్చు గాక. (ఇక్కడ భోజనం గురించి వచ్చింది కాబట్టి దీన్ని భోజన మంత్రంగా వాడి వుండవచ్చు)
సహవీర్యం కరవావహై: మన మిరువురము శక్తివంతులమై శ్రమించెదము గాక.
తేజస్వినావధీతమస్తు: మన అధ్యయనము తేజోవంతము అగు గాక.
మావిద్విషావహై: మనం ఇద్దరమూ ఎప్పుడు ద్వేషము లేకుండ మెలుగుదుము గాక.

ఓం శాంతి శాంతి శాంతిః

ప్రతీ భాషలోనూ ఏక వచనం, బహు వచనం అని రెండు వుంటాయి. సంస్కృతంలో గొప్పతనం ఇక్కడ ద్వి వచనం వుంటుంది. ఈ మంత్రం మొత్తం ద్వి వచనంలో రాయబడింది. ద్వివచనానికి అంత ప్రాధాన్యత ఎందుకు అనుకుంటారేమో.
ఇప్పుడు ఒక ఉపాధ్యాయుడు, 100 మంది విద్యార్ధులు ఉంటే బహు వచనంకదా వాడాలిసినది, ద్వివచనం ఎందుకు అని అనుమానమూ రావచ్చు. గురు శిష్యుల మద్య సంబంధం ఏక-అనేక గా వుండకూడదు. ఏక-ఏక గా వుండాలి అందుకే ద్వి వచనానికి అంత ప్రాధాన్యత. అదే మన సంస్కృతి గొప్పతనం.

చివరగా ప్రతీ శాంతి మంత్రానికి మూడు సార్లు శాంతి అని చదువుతాము. సాధారణంగా జీవితంలో ఎదుర్కునే సమస్యలను మూడురకాలుగా చెబుతారు.

ఆది దైవిక: దైవం వలన సంభవించేవి (ప్రళయం, తుఫాను, భూకంపం ఇలా). వీటిని మన ఆధీనంలో తీసుకోలేము, వాటిని పరిగణించి మన జీవితం పాడు చేసుకోలేము.
ఆది భౌతిక: చిన్న చిన్న ప్రమాదాల వంటివి పక్కవారి (తెలసి తెలియని) తప్పిదాల వలన మనకు ఎదురయ్యే ఇబ్బందులు. వీటని కాస్త జాగ్రత్తతో వుండటం వలన అధిగమించవచ్చు.
ఆది ఆత్మిక: ఇవి పూర్తగా మన అజాగ్రత్త, మన సోమరితనం, మన దుర్గుణాల వలన వచ్చేవి, వీటిని మన ప్రయత్నంతోనే దూరంచేసుకోవాలి.
మూడుసార్లు శాంతి చెబుతూ ఇటువంటి సమస్యల ప్రభావంనుంచి శాంతి పొందాలనే ప్రార్ధన.

 

ప్రకటనలు

స్పందించండి

Fill in your details below or click an icon to log in:

వర్డ్‌ప్రెస్.కామ్ లోగో

You are commenting using your WordPress.com account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ట్విటర్ చిత్రం

You are commenting using your Twitter account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

ఫేస్‌బుక్ చిత్రం

You are commenting using your Facebook account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

గూగుల్+ చిత్రం

You are commenting using your Google+ account. నిష్క్రమించు / మార్చు )

Connecting to %s